Een geschiedenis die Europeanen gemeen hebben

La Coupole, gelegen op het grondgebied van de gemeente Helfaut op 5 km van de stad Saint-Omer (Pas-de-Calais, Frankrijk), is een van de meest indrukwekkende overblijfselen van de Tweede Wereldoorlog in Europa.

Het ondergrondse complex van La Coupole

Het is een van de "speciale bouwwerken" (Sonderbauten) die in 1943-1944 door het Duitse leger op Franse bodem gebouwd werden om nieuwe wapensystemen: vliegende bommen (Fi 103/V1) en raketten (A4/V2) operationeel te maken. Deze hadden het doel Engeland te treffen.

De bouw

De bouw, die in september 1943 is begonnen door het nazi-bewind, heeft 10 maanden geduurd en heeft belangrijke technische en menselijke middelen gemobiliseerd.  De Organisation Todt, belast met grote werken van het nazi-bewind, vertrouwde de bouw toe aan een grote Duitse bouwonderneming, Philipp Holzmann AG.

De arbeidskrachten

Deze bestond uit twee verschillende groepen:

  • Duitse specialisten (opzichters, geschoolde arbeiders)
  • Russische gevangenen, mannen en vrouwen, die als slaven werden gebruikt voor de vervelendste klusjes.

De koepel van beton, geïnstalleerd op de top van een plateau en bestemd om het ondergrondse bouwterrein en de voorbereidingsruimte van de raketlanceringen te beschermen (zodra deze af zou zijn…), werd voltooid in januari 1944.

De bombardementen van de Geallieerden

Deze waren zwaar en troffen de basis van januari tot juli 1944. Ze belemmerden vaak de toegangswegen tot het bouwterrein en vertraagden zo de werkzaamheden aanzienlijk. De koepel zelf, met een dikte van 5,5 meter van gewapend beton, werd echter niet beschadigd. Het was de doorbraak van de Engelse en Amerikaanse troepen in Normandië, eind juli 1944, die de Duitsers ertoe bracht het bouwterrein van het complex La Coupole enkele weken voor de geplande voltooiing te verlaten. Zo is er geen enkele V2-raket kunnen opstijgen vanaf de plaats die als eerste basis van strategische raketten in de Geschiedenis was ontworpen.

Luchtfoto van La Coupole na bombardementen van de Geallieerden (zomer 1944)

La Coupole, belichaming van de nazi-gekte

Door de kracht van de betonnen vorm, door het ware doolhof van ondergrondse installaties en door het gebruik van dwangarbeiders voor de bouw, is La Coupole  een symbolische plaats van de nazi-gekte: het bouwwerk belichaamt een wens tot domineren en een totale verachting van de mens. De ingegraven sites, die vanaf 1943 overal in Duitsland en de bezette landen verschenen als antwoord op de beheersing van het luchtruim door de Geallieerden, werden gebouwd via dwangarbeid van gevangenen die door de nazi’s als "Untermenschen" werden beschouwd. Dit concept werd op grote schaal tot uitvoering gebracht in de ondergrondse fabriek "Mittelwerk", in het hart van Duitsland. Hier werden de V2's in serie geproduceerd door gedeporteerden uit het concentratiekamp Dora. Dit illustreerde ook het visionaire karakter van de film van Fritz Lang, "Metropolis", die een wereld beschreef van slaven gedomineerd door een "ras van heren". Het 3e Rijk, dat Hitler voor duizend jaar had willen vestigen, ging echter in 1945 ten onder.

Voor een Europa van de vrede

De bouw van een vreedzaam en solidair Europa aan het eind van de jaren 1940 kwam voort uit een collectieve gedachte over het vermogen tot zelfdestructie van het "Oude Continent" als resultaat van twee wereldoorlogen. Dit nieuwe Europa, dat brak met de confrontaties van het verleden, is voortaan gebaseerd op een historische erfenis en op humanistische waarden die worden gedeeld door alle volkeren die er deel van uitmaken. De herinnering aan de "sombere jaren" moet levend worden gehouden bij de jonge generaties via duidelijke en krachtige historische informatie. La Coupole is gecreëerd met dit doel en is gevestigd op een authentieke en zeer symbolische plaats.

Imprimer Een geschiedenis die Europeanen gemeen hebben

Info horaires